Lời dẫn: Nhiều năm qua, những sai phạm liên quan đến đất đai và trật tự xây dựng đã trở thành vấn đề nhức nhối tại Hà Nội. Trước tình trạng này, mới đây chính quyền thành phố đã có những động thái mạnh mẽ, yêu cầu các cơ quan, đơn vị thực hiện quyết liệt, có hiệu quả các giải pháp, biện pháp xử lý, khắc phục các vi phạm đất đai.

Với mong muốn đồng hành cùng chính quyền Thủ đô trong công cuộc chống sai phạm liên quan đến đất đai và trật tự xây dựng, chúng tôi sẽ phản ánh đến độc giả những thông tin trung thực, chính xác nhất về công tác xử lý, khắc phục các vi phạm trên tại địa bàn Hà Nội. Tin rằng, với những hành động quyết liệt từ bộ máy chính quyền thành phố, các sai phạm này sẽ được xử lý triệt để trong thời gian tới.

Vi phạm TTXD phá vỡ quy hoạch phố cổ

Theo Quyết định số 6398/QĐ-UBND về việc ban hành Quy chế quản lý quy hoạch – kiến trúc Khu phố cổ Hà Nội, các công trình mặt phố cổ đều không được phép cao quá 12m, lớp nhà mặt phố được phép xây từ 01 - 03 tầng, tương đương 6 - 12m; lớp phía sau từ 02 - 04 tầng, tương đương 10-16m, khoảng lùi tối thiểu của lớp sau là 4-6m…

Cũng tại Quy chế này, UBND TP Hà Nội cũng quy định rõ: Khu phố cũ Hà Nội nằm trên địa bàn 04 quận Ba Đình, Hoàn Kiếm, Tây Hồ, Hai Bà Trưng có diện tích gần 508ha (không bao gồm các khu phố cổ, khu vực Hồ Gươm và phụ cận, khu vực Trung tâm chính trị Ba Đình phía Nam phố Hoàng Hoa Thám), với 215 ô phố và khoảng 150 tuyến phố. Quy định chung trong khu vực phố cũ được Hà Nội đưa ra đối với các công trình xây dựng đặc trưng từ 04 - 06 tầng (khoảng 16 - 22m), mật độ xây dựng tại các ô phố không quá 70%...

Bộ mặt phố cổ trở nên "nhếch nhác" vì những dự án xây dựng vượt quy chuẩn quy hoạch phố cổ. Không gian sống của người dân bị thu hẹp, kéo theo hệ luỵ về ô nhiễm môi trường, nguồn nước, ô nhiễm tiếng ồn...

Công trình xây ở các phố quanh Hồ Gươm và vùng phụ cận gồm Hàng Bông, Hàng Gai, Cầu Gỗ, Hàng Thùng, Nhà Chung, Nhà Thờ, Hai Bà Trưng, Lý Thái Tổ không được phá vỡ cảnh quan, không gian mặt nước, các công trình công cộng, di tích lịch sử… 

Do vậy, nhà mặt phố ở đây chỉ được xây cao không quá 04 tầng (16 m), nhà lớp sau xây dựng không quá 06 tầng (24 m); Khu phố cũ được chỉ định chiều cao công trình không quá 06 tầng, và khu vực hạn chế phát triển thuộc các quận: Hai Bà Trưng, Ba Đình, Đống Đa, từ vành đai 02 trở vào trung tâm, được giới hạn chiều cao công trình từ 05 - 07 tầng, nhằm khống chế mật độ dân số các quận này từ 220 – 260 người/ha.

Công trình số 151 – 153 Hàng Bông (phường Hàng Bông) được xây dựng không theo quy chuẩn quy hoạch phố cổ đnag gấp rút hoàn thiện đưa vào sử dụng.

Trước những diễn biến phức tạp trong công tác quản lý TTXD, ngày 25/3/2019 Thường trực HĐND TP Hà Nội đã tổ chức phiên giải trình về công tác quản lý TTXD. Đây là nội dung được HĐND TP Hà Nội quan tâm giám sát, chất vấn và tái chất vấn tại ba kỳ họp liên tiếp của HĐND TP khóa 15. 

Ngày 26/02/2020, Bí thư Thành ủy Hà Nội Vương Đình Huệ cùng lãnh đạo thành phố làm việc với Ủy ban MTTQ TP Hà Nội đã có chỉ đạo kiên quyết xử lý và xử lý triệt để các vi phạm về đất đai, xây dựng trái phép, thu hồi các dự án có sử dụng đất nhiều năm không triển khai; có giải pháp bảo vệ môi trường trên địa bàn, giảm thiểu ô nhiễm không khí, ô nhiễm các con sông, nguồn nước, thực hiện phân loại xử lý rác thải, đẩy nhanh tiến độ di dời các cơ sở ô nhiễm môi trường ra khỏi nội thành.

Điều đáng nói, đại biểu HĐND TP cũng như các cử tri đặt ra là vì sao các sai phạm dù đã rõ địa chỉ, đã được các cấp, các ngành kết luận thanh tra, thậm chí đã từng bị cưỡng chế tháo dỡ, song đến nay vẫn chưa được xử lý dứt điểm. Cá biệt, nhiều vi phạm cũ chưa được xử lý thì đã phát sinh sai phạm mới.

Theo nội dung chỉ đạo tại Công văn số 553/UBND-VP của UBND quận Hoàn Kiếm về việc tăng cường xử lý các công trình vi phạm trật tự xây dựng trên địa bàn quận, Ban Quản lý quy hoạch kiến trúc phố cổ Hà Nội có trách nhiệm thường xuyên kiểm tra, kịp thời phát hiện các công trình vi phạm các quy định bảo tồn, tôn tạo khu phố cổ, có văn bản yêu cầu UBND phường để xảy ra các công trình vi phạm TTXD phải có biện pháp xử lý kịp thời theo quy định; phối hợp với UBND các phường trong khu phố cổ, phòng Quản lý Đô thị, Đội Thanh tra Xây dựng quận xử lý các vi phạm TTXD trong khu vực phố cổ Hà Nội.

Công trình sửa chữa số 108 Hàng Bông (phường Hàng Bông), nằm cách UBND phường vài chục mét nhưng vẫn ngang nhiên vi phạm trật tự xây dựng.

Quy định là thế nhưng Ban Quản lý Quy hoạch kiến trúc phố cổ Hà Nội (thuộc quận Hoàn Kiếm) vẫn chưa thể hiện được rõ ràng trách nhiệm của mình khi các công trình vượt tầng phá vỡ quy hoạch phố cổ đã trở thành điểm nóng nhiều năm nay. 

Không gian phố cổ "nhếch nhác" - Ban Quản lý Quy hoạch kiến trúc phố cổ Hà Nội đang làm gì? 

Hàng loạt công trình vi phạm đã bị báo chí điểm tên, chỉ mặt, chính quyền thừa nhận nhưng đến thời điểm hiện tại, tất cả những nỗ lực xử lý vi phạm chỉ nằm trên giấy. Các công trình vẫn ngang nhiên tồn tại ở những vị trí đắc địa của khu phố cổ. Cụ thể: Những công trình đang xây dựng có địa chỉ tại số 154B, 108, 151 – 153, 161 – 163, 211, Hàng Bông không chỉ xây dựng sai mật độ, sai phép phá vỡ quy hoạch chung của phố cổ, phố cũ.

Công trình 161 – 163 Hàng Bông xây dựng sai phép, phá vỡ quy hoạch phố cổ.

Theo ghi nhận thực tế của PV, công trình số 154B Hàng Bông đang thi công lớp ngoài 04 tầng, lớp trong 05 tầng đang có dấu hiệu vi phạm về số tầng. Công trình số 108 Hàng Bông cách UBND phường vài chục mét cũng đang sửa chữa và có dấu hiệu lên tầng. Hàng loạt các công trình vi phạm nghiêm trọng phá vỡ quy hoạch chung của TP. Hà Nội trên phố Hàng Bông, Hội Vũ như số 211 Hàng Bông, 07 Hội Vũ vẫn ngang nhiên tồn tại bất chấp quy định pháp luật.

“Chúng tôi cần làm nhà, hay sửa sang thôi cũng cần xin phường cấp phép. Xây dựng ra sao có đúng thiết kế hay không thì tuỳ chủ đầu tư nhưng luôn được cơ quan chức năng địa phương giám sát vô cùng kỹ càng. Không biết vì sao mấy nhà này xây dựng như thế mà không bị làm sao?”, anh Đ.M - nhà ở phường Đồng Xuân chia sẻ.

Công trình xây dựng số 71 Hàng Bông (phường Hàng Bông) “phá vỡ” quy hoạch phố cổ có chiều cao vượt trội.
Công trình số 211 Hàng Bông vượt quy chuẩn chiều cao quy hoạch phố cổ vẫn không bị xử lý.

Không rõ bằng cách nào mà những công trình, dự án này lại có thể xây dựng "khác biệt" và đi vào hoạt động mà không bị đơn vị, cơ quan chức năng xử lý?! Dư luận đặt ra nhiều câu hỏi về trách nhiệm của các đơn vị quản lý ở đây là UBND phường Hàng Bông. Là đơn vị trức tiếp quản lý, giám sát nhưng vì sao các dự án, công trình có dấu hiệu sai phạm không xử lý, báo cáo cho các cấp?. 

Có thể thấy rõ những năm qua khu vực phố cổ trở nên "nhếch nhác" vì những dự án, công trình xây dựng vượt quy chuẩn quy hoạch phố cổ. Không gian sống của người dân bị thu hẹp, kéo theo hệ luỵ về ô nhiễm môi trường, nguồn nước, ô nhiễm tiếng ồn... Di tích lịch sử, nét đẹp kiến trúc phố cổ, phố cũ đã dần được "bê tông hoá" bằng những vi phạm TTXD. 

Trước thông tin hàng loạt các công trình, dự án đã và đang xây dựng có nhiều dấu hiệu sai phạm, vi phạm xây dựng rất cần các đơn vị của UBND quận Hoàn Kiếm nói chung và UBND các phường nói riêng sớm thanh tra, kiểm tra, đưa ra các biện pháp khắc phục và xử lý. Đồng thời, làm rõ trách nhiệm của từng cá nhân, tập thể đã buông lỏng quản lý khi để xảy ra sai phạm. Đặc biệt, cần đánh giá lại năng lực quản lý cũng như vai trò, trách nhiệm của Ban Quản lý Quy hoạch kiến trúc phố cổ Hà Nội trong suốt thời gian qua. 

Tại khoản 4 Điều 15 Nghị định 139/2017/NĐ-CP".

4. Xử phạt đối với hành vi tổ chức thi công xây dựng công trình sai nội dung giấy phép xây dựng được cấp (trừ trường hợp quy định tại điểm a, điểm b, điểm c khoản 7 Điều này) đối với trường hợp cấp phép xây dựng mới như sau:

a) Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với xây dựng nhà ở riêng lẻ tại đô thị;

b) Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với xây dựng nhà ở riêng lẻ trong khu bảo tồn, khu di tích lịch sử - văn hóa hoặc xây dựng công trình khác không thuộc trường hợp quy định tại điểm a, điểm c khoản này;

c) Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với xây dựng công trình có yêu cầu phải lập báo cáo kinh tế - kỹ thuật đầu tư xây dựng hoặc lập dự án đầu tư xây dựng.

Câu chuyện vi phạm TTXD tại khu vực phố cổ không còn mới, nhưng để chấm dứt thực trạng “bát nháo” xây dựng phá vỡ quy hoạch rất cần các cơ quan chức năng vào cuộc quyết liệt.

Năm 2018, UBND quận Hoàn Kiếm đã ban hành Quyết định số 3394QĐ-UBND về việc Phê duyệt Quy chế tổ chức và hoạt động của Ban quản lý Phố cổ Hà Nội. Theo đó, Ban Quản lý Phố cổ Hà Nội là đơn vị sự nghiệp có nguồn thu tự đảm bảo một phần chi phí hoạt động thường xuyên, phần còn lại được ngân sách Nhà nước cấp; có tư cách pháp nhân, được sử dụng con dấu riêng và mở tài khoản kho bạc, ngân hàng. Ban Quản lý Phố cổ Hà Nội chịu sự quản lý trực tiếp của UBND quận Hoàn Kiếm và sự hướng dẫn về chuyên môn, nghiệp vụ của các sở, ngành Thành phố có liên quan. 

Ban Quản lý Phố cổ Hà Nội giúp UBND quận Hoàn Kiếm thực hiện công tác quản lý, bảo tồn, tôn tạo, phát huy giá trị khu phố cổ Hà Nội (đã được xếp hạng Di tích lịch sử Quốc gia) theo đúng quy định của Luật Di sản văn hóa và quy hoạch, kế hoạch đã được phê duyệt của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. 

Cơ cấu tổ chức của Ban Quản lý Phố cổ Hà Nội gồm Trưởng ban là Chủ tịch UBND quận Hoàn Kiếm (kiêm nhiệm) và 02 Phó Trưởng ban (trong đó có 01 Phó Trưởng ban thường trực); Các phòng chuyên môn, nghiệp vụ trực thuộc gồm: Phòng Hành chính - Tuyên truyền và hợp tác quốc tế; Phòng Quy hoạch - Kiến trúc và Nghiên cứu khoa học; Phòng Quản lý dự án. 

Biên chế của Ban Quản lý Phố cổ Hà Nội do UBND quận Hoàn Kiếm quyết định trong tổng số biên chế hành chính - sự nghiệp của quận được UBND thành phố Hà Nội giao hàng năm và được HĐND quận quyết nghị. 

Trên cơ sở Đề án vị trí việc làm, Ban Quản lý Phố cổ Hà Nội xây dựng kế hoạch sử dụng biên chế viên chức, số lượng lao động hợp đồng, quỹ tiền lương, tiền công của đơn vị trình UBND quận Hoàn Kiếm (qua Phòng Nội vụ) thẩm định, tổng hợp báo cáo UBND Thành phố theo quy định.

Theo Hàn Vi/Đô Thị Mới